6. Diody, prostowanie i tętnienia
Poprzedni · Spis treści · Następny
Przykłady z tego rozdziału są dołączone do TinyCAD. Wybierz Otwórz przykład (Open Example) → Samouczek SPICE (SPICE tutorial), zaznacz przykład o podanej nazwie, a następnie wybierz Otwórz rysunek (Open Drawing). Nie trzeba niczego pobierać.
Otwórz rectifier. Sinusoida o amplitudzie 5 V i częstotliwości 50 Hz zasila diodę, kondensator zbiornikowy 100 µF i obciążenie 1 kΩ. Uruchom zapisany przebieg przejściowy o czasie trwania 200 ms i wykreśl IN oraz OUT.
Prześledź prąd w jednym okresie
Gdy napięcie wejściowe wzrośnie dostatecznie powyżej napięcia kondensatora, dioda przewodzi i uzupełnia ładunek kondensatora. Po szczycie napięcia wejściowego dioda przestaje przewodzić. Kondensator zasila wtedy obciążenie, a jego napięcie spada do następnego przedziału ładowania. Ujemne połówki okresu napięcia wejściowego nie powodują ujemnego napięcia kondensatora, ponieważ przy tych napięciach dioda blokuje przepływ prądu w kierunku zaporowym.
Dioda nie jest idealnym przełącznikiem ze stałym spadkiem napięcia 0,7 V. Jej wbudowany model TC_D
uwzględnia nieliniową zależność prądu od napięcia oraz rezystancję szeregową. Spadek
napięcia w kierunku przewodzenia zmienia się wraz z prądem, temperaturą i parametrami
modelu. W samouczku użyto modelu ogólnego, który nie stanowi gwarancji parametrów
zakupionej diody.
Pomiar w stanie ustalonym
Pierwsze okresy obejmują stan rozruchowy. Aby uzyskać powtarzalny pomiar tętnień, użyj ustawień Od = 160 ms i Do = 200 ms. Symulacja referencyjna daje:
| Pomiar na OUT | Wynik przybliżony |
|---|---|
| Napięcie średnie | 3.90 V |
| Minimum | 3.56 V |
| Maksimum | 4.24 V |
| Tętnienia międzyszczytowe | 0.684 V |
| Wartość skuteczna całkowita | 3.908 V |
Wartość średnia to poziom DC. Całkowita wartość skuteczna obejmuje ten poziom oraz tętnienia. Wartość skuteczna tętnień oblicza się po odjęciu wartości średniej; jest to zatem inna wielkość. Duża całkowita wartość skuteczna nie oznacza dużych tętnień składowej AC.
Przybliżenie ΔV ≈ Iload / (f × C) daje około 0.78 V dla prądu 3.9 mA,
częstotliwości 50 Hz i pojemności 100 µF. Rozbieżność względem symulowanych 0.684 V
jest pouczająca: przybliżenie zakłada niemal stały prąd obciążenia i natychmiastowe
ładowanie, podczas gdy prąd rezystora się zmienia, a dioda przewodzi przez skończony
przedział czasu.
Wideo: pomiar ustalonych tętnień prostownika
Ustawianie przedziału pomiarowego 160–200 ms i porównywanie napięcia średniego z tętnieniami międzyszczytowymi.
Układ i wyniki referencyjne


Eksperymenty pokazujące kompromisy
Zwiększ C1 do 200 µF. Tętnienia powinny się zmniejszyć, ale ładowanie będzie zachodzić krótszymi, bardziej skoncentrowanymi impulsami. Zmniejsz rezystancję obciążenia o połowę, do 500 Ω: obciążenie pobiera więcej prądu, napięcie średnie spada, a tętnienia rosną. Aby sprawdzić prąd diody, zażądaj obsługiwanego pomiaru prądu komponentu lub wstaw szeregowo w tor diody sondę prądową. Zmniejsz maksymalny krok czasowy, aby sprawdzić, czy krótkie impulsy przewodzenia są rozróżniane.
Źródło w tym przykładzie jest idealne. Praktyczny transformator, generator lub zasilacz ma impedancję, która wpływa na prąd ładowania i spadek napięcia. Dodaj rezystor szeregowy, aby zbadać ten efekt. Moc komponentów i prąd szczytowy to przydatne wyniki symulacji, ale ten prosty model nie przewiduje automatycznie nagrzewania kondensatora, dopuszczalnych prądów udarowych ani temperatury złącza diody.
Dlaczego analiza AC nie jest właściwym pierwszym testem
Główne zjawisko to duża nieliniowa zmiana, podczas której przewodzenie włącza się i wyłącza. Analiza małosygnałowa AC w pobliżu jednego punktu pracy nie odtworzy prostowania, rozruchu ani tętnień. Do takich zagadnień używaj analizy przejściowej. Z kolei przemiatanie DC przydaje się do wykreślania statycznej charakterystyki prądowo-napięciowej diody. Wybieraj analizę odpowiednią do badanego zjawiska fizycznego, a nie tę, dla której najłatwiej uzyskać wykres.
Pobierz układy z lekcji
Te same przykłady są już dostępne w menu Otwórz przykład (Open Example). Aby
uzyskać niezależną kopię, pobierz rysunek .dzn i wybierz w TinyCAD
Plik (File) → Otwórz (Open). Towarzyszący mu plik .cir to tekst
SPICE do wglądu lub użycia w zgodnym z nim zewnętrznym symulatorze, a nie rysunek
TinyCAD. Do uruchamiania nowych symulacji układów XSPICE wymagany jest Desktop.
| Przykład | Rysunek | Lista węzłów |
|---|---|---|
| rectifier | Rysunek TinyCAD | Tekst SPICE |