Podręcznik TinyCAD
tinycad.net

7. Odtwarzanie AMP.DSN i sprawdzanie polaryzacji

Poprzedni · Spis treści · Dalej

Przykłady z tego rozdziału są dołączone do TinyCAD. Wybierz Open Example (Otwórz przykład) → SPICE tutorial, zaznacz przykład o podanej nazwie, a następnie wybierz Open Drawing (Otwórz rysunek). Nie trzeba niczego pobierać.

Otwórz amp-bias. Odtwarza on topologię D:\Projects\TinyCAD\examples\AMP.DSN, zatytułowaną Transistor Amplifier i przypisaną w oryginale Mattowi Pyne’owi (1995). Wykorzystuje elementy z biblioteki TinyCAD SPICE essentials oraz konfigurowalne źródła symulacyjne.

Odtworzony AMP.DSN z elementami symulacyjnymi

Co zachowano, a co zamodelowano

Oryginalny element Odtworzony element i jego rola
R1, adnotacja 470 Ω, 0.5 W Rezystor emiterowy Q2 o wartości 470 Ω; jego moc znamionowa nie jest symulowanym limitem termicznym
R2, 1 kΩ Rezystor kolektorowy Q1
R3, 100 kΩ; R4, 10 kΩ Dzielnik polaryzacji bazy Q1
R5, 220 Ω Rezystor degeneracji emitera Q1
R6, potencjometr logarytmiczny 10 kΩ Potencjometr 10 kΩ, elektryczny podział Wiper = 0.5
C1, 100 µF; C2, 470 µF Idealne kondensatory sprzęgające na wejściu i wyjściu
Q1, ZTX650; Q2, BC140 Oba korzystają z osadzonego, ogólnego modelu TC_NPN
Wejście gramofonowe J1 Konfigurowalne źródło VIN, odniesione do węzła 0
T1, głośnik 8 Ω RL = 8 Ω, rezystancyjne obciążenie elektryczne
Szyny 12 V / 0 V Niezależne źródło 12 V VCC i węzeł SPICE 0

Oryginalna logarytmiczna charakterystyka mechaniczna nie określa jednoznacznego podziału rezystancji dla każdej pozycji wałka. Tutaj 0.5 oznacza elektryczny podział 5 kΩ/5 kΩ, a nie twierdzenie o położeniu środkowym oryginalnego pokrętła. Rezystancja źródła VIN jest idealna. Model głośnika pomija indukcyjność, rezonans i sprawność akustyczną; nie można na jego podstawie przewidzieć ciśnienia akustycznego.

Oba tranzystory mają osadzony model z biblioteki:

.model TC_NPN NPN(Is=1e-14 Bf=200 Vaf=100 Cje=10p Cjc=5p Tf=500p)

Są to przykładowe parametry modelu, a nie modele producenta dla ZTX650 lub BC140. Zastosowano je celowo, a ich użycie jest widoczne we właściwościach SPICE elementu. Dokładne odwzorowanie parametrów tych oryginalnych elementów wymagałoby zweryfikowanych modeli oraz, przy porównaniu ze sprzętem, informacji o pasożytach i zjawiskach termicznych.

Poznaj dwa stopnie

Q1 pracuje we wspólnym układzie emiterowym. Gdy prąd kolektora rośnie, napięcie kolektora maleje, więc stopień odwraca fazę. R5 zapewnia degenerację emiterową: ujemne sprzężenie zwrotne zmniejsza wrażliwość wzmocnienia i poprawia liniowość. R2 przekształca zmiany prądu w zmiany napięcia kolektora.

Q2 jest wtórnikiem emiterowym. Jego kolektor jest połączony z VCC, a emiter steruje R1 i, przez C2, obciążeniem głośnika. Stopień zapewnia wydajność prądową, a nie kolejne duże wzmocnienie napięciowe. C1 i C2 oddzielają poziomy stałoprądowe między stopniami i połączeniami zewnętrznymi.

Uruchom analizę punktu pracy przed podaniem sygnału

Wartości odniesienia przy 27°C:

Wielkość Wartość odniesienia
BASE, baza Q1 1.0235 V
Emiter Q1, między Q1 a R5 0.3582 V
COLLECTOR, kolektor Q1 / baza Q2 10.2800 V
EMITTER, emiter Q2 9.5476 V
OUT, za C2 0 V
Prąd dostarczany przez VCC 22.044 mA
Moc zasilania 264.533 mW

OUT ma napięcie 0 V w stanie stałym, ponieważ C2 blokuje napięcie stałe emitera, a RL zwiera wyjście do masy. Zerowe napięcie wyjściowe w punkcie pracy nie oznacza więc, że wzmacniacz nie jest zasilany. Prąd emitera Q1 wynosi w przybliżeniu 0.3582 / 220 = 1.628 mA; spoczynkowy prąd rezystora emiterowego Q2 wynosi 9.5476 / 470 = 20.31 mA.

Polaryzacja stopnia wyjściowego jest wysoka względem szyny 12 V, a prąd spoczynkowy jest niewielki dla 8 Ω. Już to sugeruje niesymetryczne ograniczenia wychylenia sygnału. Dwa następne rozdziały sprawdzają to przewidywanie, zamiast zakładać, że układ nazwany wzmacniaczem musi mieć duże wzmocnienie napięciowe lub dostarczać dużą moc audio.

Pobierz układy z lekcji

Te same przykłady są już dostępne w Open Example (Otwórz przykład). Aby uzyskać niezależną kopię, pobierz rysunek .dzn i użyj w TinyCAD polecenia File → Open (Plik → Otwórz). Plik towarzyszący .cir zawiera tekst SPICE do wglądu lub dla zgodnego zewnętrznego symulatora; nie jest rysunkiem TinyCAD. Do uruchamiania nowych symulacji układów XSPICE wymagana jest wersja Desktop.

Przykład Rysunek Lista węzłów
amp-bias Rysunek TinyCAD Tekst SPICE